السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

308

تفسير الميزان ( فارسي )

سلطنتهاى غيبى را صريحا به بعضى از بندگان خدا مانند ملائكه نسبت داده ، از آن جمله فرموده است : « حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْه رُسُلُنا وَهُمْ لا يُفَرِّطُونَ » « 1 » و نيز فرموده : « قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ » « و نيز فرموده : » وَالنَّازِعاتِ غَرْقاً . وَالنَّاشِطاتِ نَشْطاً . وَالسَّابِحاتِ سَبْحاً . فَالسَّابِقاتِ سَبْقاً . فَالْمُدَبِّراتِ أَمْراً . « 3 » و نيز فرموده : « مَنْ كانَ عَدُوًّا لِجِبْرِيلَ فَإِنَّه نَزَّلَه عَلى قَلْبِكَ » « 4 » و آيات كريمه قرآن در اين باره بسيار زيادند . در باره شيطان و جنود او هم مىفرمايد : « إِنَّه يَراكُمْ هُوَ وَقَبِيلُه مِنْ حَيْثُ لا تَرَوْنَهُمْ إِنَّا جَعَلْنَا الشَّياطِينَ أَوْلِياءَ لِلَّذِينَ لا يُؤْمِنُونَ » « 5 » و در باره شفاعت انبيا و غير انبيا در آخرت و همچنين در باره معجزات آنها در دنيا آيات زيادى هست ، و اى كاش مىفهميديم چه فرق است بين آثار مادى و غير مادى كه اين آقايان آثار مادى را از قبيل سردى و گرمى را بدون هيچ استنكاف و انكارى براى هندوانه و عسل اثبات مىكنند ، و اما وقتى به آثار غير مادى مىرسند اسمش را سلطه غيبى گذاشته و آن را انكار مىكنند . اگر اثبات تاثير براى غير خدا قدغن است فرقى بين آثار مادى و غير مادى نيست ، و اگر جايز است كه چيزى به اذن خدا داراى اثر شود باز هم فرقى بين مادى و غير مادى نيست ، و هر دو يكسانند . بحث روايتى در كافى از على بن ابراهيم از رجال روايتى خود ( اسم رجال را ذكر نكرده ) نقل

--> ( 1 ) تا لحظه اى كه اجل يكى از شما فرا رسد فرستادگان ما او را قبض روح مىكنند و آنها عاجز نمىشوند . سوره انعام آيه 62 . ( 2 ) بگو شما را ملك الموت قبض روح مىكند . سوره سجده آيه 11 . ( 3 ) سوگند به فرشته گانى كه جانهاى كفار را به شدت هر چه تمامتر مىگيرند ، و چه به شدت گرفتنى . و سوگند به نفوس مؤمنين كه در هنگام جان دادن بانشاطند ، و چه نشاطى . پس آن گه سوگند به فرشته گانى كه جانهاى مؤمنين را نيز مىستانند و چه به نرمى ستاندنى . و سوگند به فرشته گانى كه ارواح مؤمنين را به شتاب به جنت مىبرند ، و چه به شتاب بردنى . و سوگند به فرشته گانى كه در امور بندگان تدبير مىكنند . سوره نازعات آيه 6 . ( 4 ) كسانى كه با جبرئيل دشمنى مىورزيدند از غيظ بميرند ، زيرا اين جبرئيل است كه كتاب را به اذن خدا به قلب تو نازل كرد . سوره بقره آيه 98 . ( 5 ) او مىبيند شما را ، او و لشكريانش ، به طورى كه شما نمىبينيد آنها را ، آرى ما شيطانها را دوستان كسانى قرار داده‌ايم كه ايمان نياوردند . سوره اعراف آيه 27 .